Podatek katastralny to podatek od wartości nieruchomości. Jego nazwa wzięła się od katastru nieruchomości, czyli innej nazwy rejestru nieruchomości. Jak do tej pory podatek ten nie został wprowadzony w Polsce.
Podatek katastralny został wprowadzany na przykład w takich krajach jak Szwecja, Łotwa, Niemcy, Wielka Brytania, Irlandia, Francja, Belgia, Hiszpania. Wysokość tego podatku może ulegać zmianie w zależności od aktualnej wartości nieruchomości. Oznacza to, że określenie jego wysokości nie jest łatwe, a w szacowaniu wartości nieruchomości w danym roku mogą być przydatne opinie biegłych z zakresu szacowania nieruchomości, którzy wykorzystują dane z narzędzi takich jak księgi wieczyste. Wartość budynku zależy między innymi od jego stanu technicznego, lokalizacji, roku jego wybudowania. Mechanizm naliczania podatku katastralnego różnią się nieco w poszczególnych krajach. Wysokość co do zasady oscyluje w granicach 0,5% – 2% wartości nieruchomości. W niektórych krajach z odprowadzania podatku są zwolnione pewne grupy społeczne na przykład osoby starsze czy studenci.
Podatek katastralny to tzw. podatek od wartości nieruchomości. Jest to opłata, danina publicznoprawna, która jest zależna od wartości nieruchomości i zazwyczaj osiąga wysokość 0,5-2% wartości nieruchomości.
Podatek płatny jest zazwyczaj raz w roku. Wiąże się to z dość dużym jednorazowym corocznym wydatkiem, co może być uciążliwe dla niektórych gospodarstw domowych. Niekiedy można go natomiast rozkładać na raty. Szczegółowe regulacje dotyczące podatku katastralnego w poszczególnych krajach nieco się różnią i są zależne od wewnętrznych postanowień danego państwa.
W założeniu podatek katastralny ma na celu pozyskiwanie środków do budżetu państwa w większej wysokości od bardziej zamożnych obywateli. W rezultacie jednak również mniej zamożni mieszkańcy spotykają się z dość wysokim obciążeniem finansowym z tego tytułu. Może to powodować ruch na rynku sprzedaży nieruchomości, bowiem niekiedy bardziej korzystna jest sprzedaż nieruchomości niż jej zachowanie i pokrywanie wysokich podatków.
W Polsce kwestię podatków należnych od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych. W Polsce występuje podatek od nieruchomości.
Zarówno podatek katastralny jak i podatek od nieruchomości to daniny publiczne należne od nieruchomości. Podatek od nieruchomości funkcjonuje w Polsce, natomiast podatek katastralny – nie. Zasadniczą różnicą pomiędzy tymi dwoma rodzajami podatku jest sposób, w jaki określa się wysokość stawki podatku. I tak w przypadku podatku od nieruchomości w ogólności wysokość stawki podatku jest uzależniona od różnych czynników, na przykład rodzaju nieruchomości oraz ich przeznaczenia, a przede wszystkim powierzchni. W przypadku podatku katastralnego, jego wysokość jest określana co do zasady w zależności od wartości nieruchomości.
